

D4045

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[#་]@། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་འགྲེལ་བ་བཞུགས་སོ། ། @##། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ལ་ལ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པས་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དང་ལྡན་ པ་སྟེ།འདོད་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། དགེ་ འདུན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་ཕན་པ་དང་།བདེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱས་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གཞན་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གཞན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད།དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་དང་སྲུང་བ་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་ཆར་དང་། གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་དེ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་མདོར་དོན་དུ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཐ་མལ་པར་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཐ་མལ་པ་གནས་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ལུས་འཇིག་ཏུ་དོགས་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །ཞུགས་པ་དག་ནི་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ།།ཞེ་འགྲས་པ་དག་ནི་ཐ་མ་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་རྩཝའམ་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་ འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁྲིག་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་ རྣམས་ཏེ།དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་རྩཝ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐ་ཆད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མིའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་འཁོར་ ལོས་སྒྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལའོ།

印度堪布迪庞迦热智燃和译师比丘戒胜翻译校对并确定。


菩萨戒品释论
菩萨戒品解说。顶礼一切佛菩萨。
具有四种功德性质的戒律应当了知为善，这是什么意思呢？对此开始阐述'利益自己'等。其中'利益'是指行善。'安乐'是指无害。'慈悲'是指如同有些人以善行和无害而对他人生起慈悲心。'义'是指追求义利和具有意义，即所欲求和无过失。'为利益安乐'是指住于善行和无害。'人'是指刹帝利等，对他们大多数而言，佛陀出世、善说正法、僧众善修等多有利益安乐。他们也对自己行利益安乐后，对世间生起慈悲，他们对其他人想到'愿他们具足利益安乐'。其他人也想'愿我们也如此'，因此说'为义利和利益安乐'。'天人'是指无法了知和成办他们的义利，'利益自己'等词的含义即是如此。
这也应当根据在家和出家两方面如理了知。在家方面是优婆塞戒和优婆夷戒。其他是依于出家方面。此中从'依于菩萨戒'以下至'修持、守护、增长诸善法'以上，是以身语意三者或二者随应而行。
利益有情的戒律有十一种，总的来说有情有三类：处于平常的、已入道的、怀有嗔恨的。其中从处于平常的开始，有七种自利行为，对于希望报恩的有三种：因身坏而恐惧的、处于痛苦的、无资具的。已入道的有依止而住的、其他同法的、正确趣入的、错误趣入的。怀有嗔恨的是最下等的。
如同对草或不净物一样是指欲有两种：事欲和烦恼欲。其中事欲是可欲求的对象。烦恼欲是因欲求而称为欲，此处是指事欲。这也有两种：淫欲事和非淫欲事，对于非淫欲事如同对草一样，对于淫欲事如同对不净物一样。'最下等'是指如事物般有两种。对于人间一切欲望中最胜的转轮王欲望不观视，是指今生。

།མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ། མ་འོངས་པ་དག་ན་ཡང་བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་དག་གི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ ནས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཟས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་དང་འདོད་པ་གཉིས་སྔར་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བསྡམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་བསྡམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་། འཁོར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག པའོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ངག་དང་ལུས་གཉིས་བསྡམས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་ཉེས་པའི་གཉེན་པོ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་ངག་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།དེ་མེད་པས་ན་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལས་ནི་བརྟུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་ནན་ཏན་མི་བྱེད་དེ། དེའི་གཉེན་པོ་བདག་ ལ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་ལས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་དཀའ་བ་ཐོབ་པས་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དོ་།།བརྟུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །འཁོར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པའི་གནས་རྒྱང་མ་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔ་ནས་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་བག་ཡོད་པ་དང་། སྔོན གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་།ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པའི་བག་ཡོད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་མ་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་རིལ་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆུང་ངུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཉེར་གནས་ཡིན་ཏེ། ཉེར་གནས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །སློང་བ་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་ པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་དོ། །གནས་ལྔ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ ཉིད་དོ།།གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བའི་གྲོགས་སོ།

对于不欢喜是指对未来诸事，未来是指来世，在未来也是对属于魔境的诸欲。为何不为彼等发愿而行梵行呢？说'大种种'等。以智慧如实见如同呕吐之食，是说因为呕吐之食与欲望二者相似于先前已经断除。
'住于律仪戒'是说住于别解脱戒，如是则为具足防护戒律者。其中什么是善护戒律者呢？虽已防护，但因六种因缘而非善护：以此为足、具有等起的语言不清净、轻视自己、不摄眷属、对所生过失不如法忏悔、仪轨与生计不清净。
其中由两种因缘而以此为足：虽已防护身语二者，但因三时中对诸欲心未防护，以及虽已防护但住戒后不欲修定，如是由两种因缘而以此为足。
什么是具有等起的语言不清净？语言等起是寻伺，因为说'思维观察后说话'。什么是清净语言？是对治妄语等语业过失的真实语等清净语业，因无此故虽防护语言亦非善护。
什么是清净寻伺？是对治欲寻等的不净观等寻伺，那是清净的，因无此故寻伺不清净。由轻视自己则不以精进努力善加用功于诸学处，其对治是不轻视自己，由此入大地菩萨虽得难行学处亦不怯弱，以精进努力用功。
关于'不摄眷属'，此中戒的眷属是忍辱，若无此则虽防护亦非善护，因为未远离过失处。什么是对所生过失不如法忏悔？因不具足先行、同行的正知，以及前际相应、后际相应、中际相应的正知，故虽防护亦非善护。
不清净仪轨与生计是因完全无五种行相，故彼二者虽防护亦非善护。观身与观受用是布施的违品，对其小许亦不再三取著是布施的近住，近住是因的意思。观求是修布施，对其他也应如是说。
见功德是求乐因相的智慧之因。见功德即是智慧。如实遍知五处也即是智慧。随行伴侣们的事业是受用事业之伴。

།དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བའི་གྲོགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བསྲུང་བའི་དོན་དང་། ཡོན་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་དབུལ་ བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཟད་དེ། བྱེ་བ་ལས་བསྡུམ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙོམ་པའོ། །བྱ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་འདི་བྱའོ་ཞེའམ། འདི་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཞིང་ལས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་།ཐོབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྤེལ་བ་དང་སྲུང་བ་ནི་རང་གི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །འཕེལ་ཟིན་པ་ལ་ནི་ཡོན་གནས་ལ་དབུལ་བའི་ཕྱིར་དང་ དགའ་སྟོན་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་སུ་འགྲོའོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་སེམས་ཀྱིའོ། །ལུས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ བའོ།།ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ངལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། དེར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཚིག་འབྲུ་འབྱོར་པ་རྣམས་དང་། འབྲེལ་བ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་འཕྲོད་པ་རྣམས་དང་། ཐབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཚན་མ་རྣམས་དང་། མཐུན་པ་རྣམས་དང་། འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཚིག་འདི་དག་གིས་དྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས མི་ཤེས་ཏེ་འདྲི་བ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དང་།མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་དང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བ་འདྲི་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དང་དགོངས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །འདྲི་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ནི་བརྡ་ཕྲད་དུ་རུང་བ་དང་། འདུལ་ བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པས་སྟོན་ཏོ་།།རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་འདྲི་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་མཐུན་པས་སྟོན་ཏོ། །འགྲུས་སྐྱོང་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲུས་སྐྱོང་ནི་རྟག་པ་པ་དང་སྒྲིམ་པར་སྐྱོང་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་གུས་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འབྱོར་པ་ནི་འབྲེལ་པས་བཤད་དེ། སྔ་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཕྲོད་པས་བཤད་དེ། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཚམ་པས བཤད་དེ།འདུལ་བ་དང་འཚམ་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པ་ནི་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་དེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གསུང་གི་ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་པ་ལ་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བསྟན་ཏེ། ཟབ་པ་འབྲུག་སྒྲས་བཤད་པ་དང་། སྙན་ཅིང་ འཇེབས་པ་རྣམ་པར་སྙན་པས་བཤད་པ་དང་།ཡིད་དུ་འོང་བ་དགའ་བར་བྱེད་པས་བཤད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གསལ་བས་བཤད་པ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་བཞི་པོ་ཚིག་ཕྱི་མས་བཤད་པ་དང་བཅས་ པ་འདི་དག་གིས་ནི་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ལན་གདབ་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའོ།

关于受用的助伴有四种：为获得未得之物的目的、为增长的目的、为守护受用的目的、为供养应供处的目的。
成办有情之事唯一种，即调解分歧而已。其中思维所作即是思考如何做。决定所作即是'应做此'或'不应做此'。
所谓往来于道路，即是往来等事。
所谓投入正业，即是投入船工、农业等事业，此三种也是为获得未得受用、为守护已得受用。或者前两种助伴是为获得未得之物。投入事业增长和守护受用，以自身词语表示。对于已增长者，则为供养应供处及作为喜宴与福德之助伴。
痛苦者之助伴要义是：痛苦有二种：身体的和心理的。身体的也有三种：疾病之苦、根不具足之苦、肢体不全之苦。
心理痛苦有二种：障碍之苦和分别之苦。第三种是由疲劳所生之苦，即作为其助伴。
以具足词句、相关、随顺、相应、具方便、相、和谐、精进守护支分等说法。其中以此等词回答三种问题，具足八种功德，即：就义理和关联而言，对于不解而问者，以无颠倒义理和关联词句说明。
就法性和前后而言，对于矛盾质问者，以符合法性和宣说密意之词说明。对于两种问题，则以可理解及如律显示而说明。
就证悟而言，对于教诫问题，则以符合成就世间功德而说明。精进守护是圣道支分故。精进守护即是恒常和勤勉守护，为了相续恭敬守护心远离诸漏故。
或者，圆满由相关解释，因为无前后不相关故。随顺由相应解释，因为无不符法性故。具方便由适宜解释，因为如律适宜而说故。
和谐由精进守护支分解释，因为与梵行相应故。如解释五种语支时后者解释前者：深奥由雷音解释，悦耳动听由美妙解释，可意由令喜解释，明了由清晰解释，堪闻由无违解释。
由此四种词及后词解释，对一切问题皆示现具足四种功德之答复：前后无违、不违法性、不违律法、相关最胜义。

།ལུང་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ ལན་གདབ་པར་ནི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཚིག་འབྲུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། རྒོལ་བ་དང་འགལ་བ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ཚིག་ངེས་པའི་དོན་དང་ཉན་པ་ལ་ཕན་ གདགས་པའི་ཚིག་འབྲུ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་གཞིའི་གནས་དང་།འདུལ་བའི་བསམ་པ་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དང་། འཛིན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། སྒྲ་ཅི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ མེད་པར་སྟོན་པའོ།།བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འཇིགས་པ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་ཐང་ལ་གནས་པའི་དུད་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དང་། ཆུའི་འཇིགས་ པ་དང་།ཆུ་ན་གནས་པའི་དུད་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དང་། མིའི་འཇིགས་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་བའི་གནས་གསུམ་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་ལས་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མིའི་འཇིགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། ཐུན་མོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚར་གཅད་པ་དང་། ཕན་གདགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ་དེས་འཇིགས་པ་དང་། ནོར་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་འཇིགས་པ་ཐུན་མོང་བའོ། །གནོད་པའི་རྒྱུའི་འཇིགས་པ་ཕྱིར རྒོལ་བ་རྣམས་དང་།ཕ་རོལ་པོ་དག་དང་། མཐུ་མེད་པ་དག་དང་། མཐུ་ཡོད་པ་དག་དང་། རྗེ་བོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱིས་བསླང་བ་རྣམས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པས་བསླང་བ་རྣམས་སོ། །མྱ་ ངན་སེལ་བའི་མྱ་ངན་གྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གཉེན་བཤེས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པའོ་། །དེ་ལ་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཉེན་བཤེས་རྒུད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་ གྱུར་པའི་གཉེན་ཕ་མ་རྣམས་དང་།ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་དང་ངག་ཉན་པའི་བྲན་དང་། བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་བྱམས་པའི་གཉེན་མཛའ་བོ་དང་། གྲོགས་པོ་རྣམས་དང་ཕན་པ་སྟོན་པའི་གཉེན་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའོ། ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མདོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྤུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་དང་། ཁ ཅིག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ།།ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་ནི་མིའི་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་དང་མེ་དང་ཆུའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་གིས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལས་གྱུར་པའོ། །བདག་གིས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་སྲུང་བ་ དང་།སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ལས་གྱུར་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། རང་གི་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་གནས་སྦྱིན་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བསམ་པ་གང་གིས་ཡོངས་ སུ་སྡུད་པ་དང་།སྦྱོར་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅེ་ན། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྦྱོར་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅེ་ན། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་ རོལ་ལས་བཙལ་བ་དང་།བདག་གི་ཡོ་བྱད་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ་། །གཞན་གྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ལས་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ།

经典中说具有八种功德的回答是以八句话完全宣说的。八种功德是：与义相应而生起，与世间所知的词句相连，与论敌相违相顺，甚深语句决定义以及对听者有益的词句不散乱的所依处，如所应的调伏心意乐而善加分别，受持教法、诵持、执持、思维、修习不舍，不执著如言所说的显示。
对诸事业如实宣说，对诸苦也应如是宣说。恐怖义趣略说有六种恐怖：总之，陆地野兽的恐怖、水的恐怖、水中野兽的恐怖、人的恐怖、身语意三处所感受的恐怖，以及非人所生的两种恐怖。其中人的恐怖以共同和不共同的差别分为四种。共同的又有两种：一是具有惩罚和施恩一切事业能力的国王，是一切众生共同恐惧的；二是一切有财者共同恐惧盗贼。
损害因缘的恐怖来自于反对者、敌人、无势力者、有势力者以及不共主人等，这是不共同的。非人有两种：由咒术所召唤的和非咒术所召唤的。
除忧的忧愁摄义略说有两种：亲友的痛苦所生和受用的痛苦所生。其中亲友的痛苦有五种：亲友衰败所生，生育因缘的父母亲友，所摄受的子女妻子，听从言教的奴仆婢女等，施恩和慈爱的亲友、朋友，以及开示利益的亲教师等。
受用痛苦的义趣是从受用所生的痛苦的差别而成为受用痛苦的差别。受用痛苦的因有两种：一切世间痛苦的因和某些不共同的。共同的是人的盗贼、火和水。不共同的有两种：自己的不如法和他缘所生。自己的不如法也有两种：守护受用和获得。他缘所生也有两种：分享份额者和从自家所生的诸苦恼者。
资具成办义趣如前。正确住处布施义趣是以何等意乐摄受和以何等加行摄受。其中以何等意乐摄受？以无染心。以何等加行摄受？以法和财两者。其中以财摄受有两种：向他人求取和自己资具共享。以法摄受也有两种：给予教诫和随后教示。从随顺他心义趣中，随顺心有广说和分别。

།དེ་ལ་དོན་གྱི་མདོ་ལས་ནི་བསམ་པ་དང་། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་དག་དང་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། བསམ་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་ཚེ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་འཇུག་པ་ཐུན་མོང་བ སྟེ།བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པར་བྱ་ཞིང་། བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཤེས་ནས་གནས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་གཞུང་བརྩམས་སོ།།གཞུང་གི་དོན་གྱི་མདོ་ནི། ཕན་མིན་བསླབ་པ་མ་གཏོགས་པར། །གང་གིས་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བ། །དེ་དང་གཞན་དང་བདག་ལ་ཡང་། དངོས་པོ་དེ་ནི་དེ་མི་སྤྱོད། །ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ།གཞན་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ནི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་དང་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ ཡིན་ཏེ།གཞུང་འདིའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ཉིད་མཐོང་བར་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་སྨོས་སོ།།ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་ཡང་གཉི་ག་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་ལ་རང་གི་སེམས་སྒྲུབ་ཅིང་འཁྲུག་ཀྱང་མི་འཁྲུག་ལ་སྨ་ཡང་འབེབས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་མི་རྟེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཧ་ཅང་རྟེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ངག་གི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མདུན་དུ་མཛའ་བོ་ལས་སྨོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པར བཤད་ཀྱི་བྱང་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་དག་པར་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །ཚར་བཅད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཉེས་པ་དང་། འགལ་ བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཉེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨ་དབབ་པ་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།སྤང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཕྱིར་དགུག་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་ནི་བྱ་བའི་རིགས་པ་མི་བྱེད་པའོ། །འགལ་བ་ནི་བྱ་བ་མི་རིགས་ པ་བྱེད་པའོ།།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྐྲག་པར་བྱ་བ་དང་། འདུན་པར་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མང་བར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་ལ་སློབ་པ་ དེ་བསྟན་ཏོ།།གང་གིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཛིན་པ་དང་། གོ་བར་ནུས་པ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གསན་ཅིང་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་སྩལ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ པར་བསྟན་ཏོ།།མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །ཅི་ནུས་པ་དང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དང་། འདས་ པའི་ཚེ་རབས་ན་བྱས་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ།

关于义理的总结，了知意乐和本性后，应当如何与众生共住，就如何与他们共住。对于众生应当如何成办，就如何为他们成办。其中，意乐是由现前缘所生的心。本性是由前世因所生的体性。或者说，意乐是众生各自不同的本性。本性是一切众生共同的心行。了知意乐和本性后应当共处，了知意乐和本性后应当为众生成办。
其中，了知意乐而住和成办的缘故，而说'众生何者'等文。经文的义理总结是：'除非有害之学处，任何令他人痛苦者，于彼及他与自身，皆不应行此事物。'从'对于众生应当如何成办'开始，至'以忿怒缠缚而缠缚者'等文，是依于了知本性后如何与众生共住及如何为众生成办而说的。
此文的义理总结是成办意业、语业和身业。其中依于成办意业而说从'以忿怒缠缚而缠缚者'直至'不显示自身'。意业的成办也应当与二者相应地结合。如何做呢？对于以忿怒缠缚说的调伏心的阶段，虽然调伏自心和扰动，也不扰动而降伏。如是于他人也相应地结合。
从身业成办开始，对他人既不过分依赖也不完全不依赖。从语业成办开始，不当在友人面前诽谤，乃至如法而说地教导。
关于以功德而正确欢喜的义理总结，即仅是信等而已，下文将说明唯信等五者是摄受的因。
调伏的义理总结是，对于过失和违犯三种，应当如实呵责和三种惩罚。舍弃有二种：召回他们自身和不与共处。其中过失是不做应做之事。违犯是做不应做之事。
神变的义理总结是令生怖畏和令生欢喜。所说'三种戒蕴'是显示戒律众多。所说'于菩萨学处'是显示菩萨们所学习的。
对于能持表义和能理解的人，由于悲悯而稍微听闻，由于悲悯而赐予是应理的。'获得智慧和大威力者'是显示具足甚深和广大。
供养是以花、熏香、涂香等，以及称颂、顶礼等作供养。'随力所能及因力所有'是显示发心是现前士夫之力和往昔生中所作因的果报。

།གལ་ཏེ་འབོགས་པ་ནི་ཆོས་མཚུངས་པ་ཁྱིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞོན་ནུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །ཅི་སྟེ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བཙུན་ པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་དང་། རྒན་པ་ཉི་ཚེ་ལས་གནོད་པར་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །བསླབ་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་སོ་སོ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་ དེ་དག་གོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འཛིན་པའོ། །ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན།འདི་ལ་གནས་པས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཕམ་པའི་གནས་སོ། །ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་བརྟེན་ན་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་།།ཆོས་བཞི་ཇི་ལྟར་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཁྲིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། དངོས་པོ་གཞན་ལ་ འདོད་ཆགས་སོ།།དེ་ལ་འཁྲིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ནི་ཕམ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་དང་པོའོ། །དངོས་པོ་གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཕམ་པའི་ཆོས་གང་ལ་ གནས་པ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་སོ།།དེ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་གནས་ལྟ་བུ་ཉིད་ཆེན་པོའི་གནས་ནི་འདི་དག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ ན་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་ བར་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་པས་ཉེས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏེ་། བདག་ལ་སྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་གཞིར་ བསྟན་ཏོ།།བཀྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཟིང་མི་གཏོང་བ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་ལས་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའམ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སློང་བ་པོ་མ་འོངས་པའམ། སློང་བ་པོ་འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གསུམ་པོ་དག་གིས་དེ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ལེགས་པར་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་དུག་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་ལེགས་པར་འོངས་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་འོངས་པ་ནི་གླགས་ཚོལ་བ་ལ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །ལག་པའམ་བོང་བའམ་དབྱུག་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།ལག་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི་ལག་པའམ། ལག་པས་འཕངས་པའམ། ལག་པ་དང་འབྲེལ་བས་འཚེ་བ་བསྟན་པས་དེ་དང་མཐུན་ པས་འཚེ་བའི་རྫས་གཞན་ཡང་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།རྡེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྡེག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ།

如果授戒者是同等身份的在家人，则称为'善男子'。若是出家人，如果是年轻人则称为'具寿'。如果是年长者则称为'尊者'。这说明了什么呢？说明不仅仅局限于出家人和年长者才能受戒的意思。
'所有学处'是指三种戒律中每一种各自所包含的学处。'所有戒律'是指三种戒律。关于'智慧观照'，'智慧'是指了知隐蔽事物，'观照'是指了知显现事物。
关于'四种类似他胜法'，这说明了什么呢？由于依止于此处，故称为'处'。他胜法的处所即是他胜处。什么是他胜法的处所呢？就是依止于此会生起他胜法。依止于什么而生起呢？依止于贪欲、嗔恚、愚痴而生起。
为何四法依止于三毒而生起呢？因为贪欲有两种：一是对淫欲事物的贪著，二是对其他事物的贪著。其中，依止于对淫欲事物的贪著而生起第一条他胜学处；依止于对其他事物的贪著而生起第二条。
从另一个角度说，是他胜法的处所，即他胜法所依止的大学处。与此相类似的称为类似他胜处，因为这些法的处所也类似于大处所。因此这四法称为类似他胜法，就像大别解脱戒法一样，因为这些法与之相似故称为类似他胜法，但并非在所有方面都相同，这一点在下文中会说明。
声闻乘比丘在未舍戒的情况下行淫所得的过失，即是因过分贪著利养恭敬，赞叹自己贬低他人而得到的。其他过失也可以按照相应情况类推。
'痛苦'是为了显示悲悯的对象。'贫穷'等其他词语是它的分类，后面的词是进一步的分类。
不布施财物有三种原因：或是没有可布施的物品，或是虽有可布施的物品但无人来求，或是虽有人来求但不是适当的对象。这三种情况说明了布施的缺失。不适当的对象如在布施品中所说的不应该布施毒药等。
对于法布施，也可以相应地说明这三种原因。其中适当的对象是指没有不应布施的原因，如不应该对寻过失者布施经典等。
关于'用手或石块或棍棒'，说明用手等方式伤害他人不属于杀生的不善业道。提到手、石块、棍棒三种，是为了说明用手直接伤害、用手投掷物品伤害、用与手相关的工具伤害，并由此类推包含其他伤害性工具。'打'是指仅仅打击而非杀害。关于'伤害'，即指轻微的伤害。

།རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཐོ་འཚམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའོ།།རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་བའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་ཞེ་ལ་བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པར་དེའི་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཤད་ཀྱིས་སྦྱངས་ཀྱང་མི་ཉན་པ་དང་། ཉན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་སྦྱོར་བས་མི་བཟོད་པ་དང་།ཉན་ཅིང་བཟོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསམ་པས་མི་གཏོང་ངོ་། །དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མོས་པ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་སྐྱེད་པའོ། །སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་འགོད་པའོ། །སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་དེས་མགུ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །དགའ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གནས་པའོ། །ཡོན་ ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱས་པས་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏང་བར་གྱུར་བ་ བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གཏོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚེ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ ཕྱིར་ནོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའི་དེ་མ་ཡིན་པར་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བར་འདོད་ན་ནི་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་ཕམ་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཚེ་བརྗེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་སོ། །མཆོད་པའི་དམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཇི་སྐད་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་གཞི་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བ་དང་འགལ་བ་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་ སྟེ་ཞེས་བརྗོད་ལ་ལྷག་མ་ནི་དགེ་སློང་ཉེས་བྱས་འཆགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་བ་དེ་བདག་གིས་བཙུན་པའི་སྤྱན་སྔར་ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་མཐོལ་ལོ།།བཤགས་སོ། །བསྒྲགས་སོ། །མི་འཆབ་པོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ཏེ་ བསྒྲགས་ན་བདག་བདེ་བར་འགྱུར་གྱི་མ་མཐོལ་མ་བཤགས་མ་བསྒྲགས་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཉེས་པ་དེ་དག་མཐོང་ངམ། དེས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་བྱེད་དམ། ལེགས་པར་བསྡམས་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྐད་ ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཉེས་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་ བྱ་སྟེ།ལྔ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། གཞི་དང་། བསྩོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕམ་པ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕམ་པ་དང་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ རྣམས་ནི་ལྕི་བའོ།།སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཉེས་བྱས་ནི་ཡང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་བག་མེད་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་ པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ།།མ་གུས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་། དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་ལས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།

关于'极度伤害'，极度伤害就是完全伤害。通过打击等表明小、中、大的程度。'心怀嗔恨'是指表明对他人不利的方式。即使用棍棒教训也不听从，即使听从也无法忍受实践，即使听从并能忍受也不能在心理上放下。
关于'对伪装成正法的产生信仰'，信仰是指生起向往和欲求。宣说是指讲解。安置是指建立。'等'是指增长。'完全执取'是为了生起。'心意清净'是为了进入地道。'使之欢喜'是指从内心深处生起欢喜。欢喜是从实践方面而住。
关于'成为视为功德者'，对于类似于他胜处的这些法，认为'这些是功德'的心态，即是视为功德者。就像比丘因犯他胜法而舍弃别解脱戒一样，菩萨的戒律虽然正受也不会舍弃。即使菩萨完全舍弃了正受，在今生仍有机会再次正受菩萨戒律，正因为有这两种差别，所以称为'类似于他胜处'，如果认为在所有方面都相同的话，就应该称为'他胜法'。
又为了显示与其他他胜法的三种差别，因此开始说'即使转生'等。'以最胜供养'也包括修行供养。如所说的基础中，菩萨违犯律仪而生起恶作过失时，应当说：'违犯菩萨律仪而生起恶作过失'，其余应如比丘忏悔恶作那样宣说。
即在尊者面前，我对过失认为是过失而发露。忏悔。宣说。不覆藏。发露、忏悔并宣说则我将安乐，若不发露、不忏悔、不宣说则不会如此。应当如是宣说。'见到这些过失吗？'他也应回答：'见到。''今后能守护吗？''善加守护。'应当如是说二次或三次。
菩萨的过失应当了知有小、中、大三种。如《摄事品》中所说，应当以五种方式了知过失为小、中、大。何为五种？自性、作业、意乐、所依和积集。其中，他胜是大过失。僧残是中等。其余是小过失。另外，他胜和僧残是重罪。
单独忏悔是中等。恶作是轻罪。如是应当了知由自性而成为小、中、大过失。其中，由无知而作和由放逸而作是小过失。由不恭敬而作是中等过失。由重大烦恼而作是大过失。如是应当了知由作业而成为小、中、大过失。

།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཆེན་པོས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་ལས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང ཆེན་པོར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ།།བསམ་པ་མཚུངས་པས་གཞི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ལ་བྱས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཚུངས་པས་བསམས་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་ གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆགས་བསད་པ་དང་།གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ལྟུང་བྱེད་དོ། །མིའམ་མིར་ཆགས་པ་བསད་པ་དང་གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ཕའམ་མ་མ་ཡིན་ན་ཕམ་པར་ནི་འགྱུར་ལ། མཚམས་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཕའམ་ མ་བསད་པ་དང་གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ཕམ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ།མཚམས་མེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་ཡང་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གཞི་ལས་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕེལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནི་ལ་ལ་ཉེས་པ་གཅིག་ ནས་གཉིས་དང་གསུམ་དང་ལྔའི་བར་དུ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་ཆུང་ངུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡན་ཆད་ཉེས་པ་བཅུའམ། ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུ་འམ། ཡང་ན་ཤེས་པར་བྱ་ནུས་པའི་བར་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་ པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་འབྲིང་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཉེས་པ་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་ལ་ཉེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཡང་འབྱུང་བ་པ་དང་། རིམས་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིར་འགྱུར་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ།།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་རིམས་ནད་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་འདི་ ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྱུང་བ་པ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་རྒ་ཤི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཐོག་མ་ལེན་པ་དང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཉམས་ཐག་པར་གྱུར་ཀྱང་སྲུང་བ་དང་གཏན་དུ་སྲུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཚེ་འདིའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ས་ བོན་དང་།འདས་པའི་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བདག་དང་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེས་ པ་བྱུང་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའོ་།།དེ་ལ་བདག་དང་གཞན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐོག་མར་བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ ནི་གཉིས་ཏེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་མཐོང་ན་ཡང་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །བདག་གིས་བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལས་ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའོ།

对于贪欲、嗔恨、愚痴所产生的小烦恼，应当了知为小过失。由中等烦恼所产生的，应当了知为中等过失。由大烦恼所产生的，应当了知为大过失。如是应当了知从意乐而生小、中、大过失。
应当了知即使以相同的意乐对相同本质的事物所作，也有成为小、中、大过失的情况。比如以相同的嗔恨和愚痴烦恼，故意杀害畜生道众生或教唆杀害，是堕罪。杀害人或类人或教唆杀害，若非父母则成为他胜罪，但不成为无间罪。以嗔恨和愚痴烦恼杀害父母或教唆杀害，不仅成为他胜罪，也应当了知成为无间罪的过失。如是应当了知从事物而成为小、中、大过失。
关于增长，是这样的：有人造作一次、二次、三次乃至五次过失，也不如法忏悔，这从积累而成为小过失。超过这个数量，造作十次、二十次、三十次，乃至能够计数的过失，也不如法忏悔，应当了知这从积累而成为中等过失。造作无量过失，无法计数有多少过失的，应当了知这从积累而成为大过失。
所谓'烦恼、再生、具疾病、异熟痛苦、后世成为生老死的罪恶不善法及不相杂'是指：此生中为了成就后后烦恼故有诸烦恼；为了成就后世轮回故有再生；由于有诸烦恼故具疾病；由于有诸再生故成为异熟痛苦的过患，即此生中以烦恼的逼恼使身心受苦，以及后世堕入恶趣故。由于有诸再生故成为后世生老死的过患，因为长时间产生老死故。
难行戒的要义，是显示最初受持和守护的困难。其中守护是指即使遭受困苦也要守护，以及永远守护。一切门戒的要义，是指此生的加行、无始时的种子、在过去世中成就无始时的种子，以及依止此戒而生起，因此显示为一切门。圣者戒的要义，是成就自他以及如有过失则如法忏悔。
其中成就自他是指：首先自己如实受持已经如实受持的戒律，也令他人受持。对于他人如实受持的戒律有两种成就：以宣说戒律的功德使他们以言语欢喜，以及见到他们时以心生起欢喜。自己如实受持学处后若有过失则如法忏悔。

། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཡོན་ཏན་ནི་དུ་དང་ལྡན། རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ དང་།གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་དང་དྲུག་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་སྤོངས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་དུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དག་གི་རྒྱན་རྣམས་ནི། །དད་པ་དང་ནི་གཡོ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་གནོད་པ་ཆུང་བ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དང་ཤེས་རབ་དང་། །འདོད་པ་ཆུང་དང་ཆོག་ཤེས་དང་། །གསོ་སླ་བ་ དང་དགང་སླ་སྟེ།།ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལྡན་པ་ཡིན། །དང་བ་ཉིད་དང་ཚོད་ཤེས་དང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བཟོད་དང་ལྡན་ཞིང་ངེས་པ་དང་། །དེ་ལ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་ལྡན། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། །རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། །ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉི་ག་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ སོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བདག་གི་ཉམས་ལས་དཔག་ནས་གཞན་དག་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ བདུན་པོ་དག་དང་།མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་ལག་པ་དང་བོང་པས་བསྣུན་པ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་དགག་པ་དང་།བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་གནང་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་དང་། དེ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཚར་བཅད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ལ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བ་ སྟེ།སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དེས་བསྡུས་པ་རྣམས་ལ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཉེས་པ་དྲུག་ རྣམ་པར་སྤངས་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཉེས་པ་དྲུག་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཉེས་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་དང་། སྨོན་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཞན་མ་དད་པའི་ཉེས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་ དང་།འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལེན་པའི་དུས་ན་ཉེས་པར་བླངས་པ་དང་། སྲུང་བའི་དུས་ན་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དུས་ན་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་ངན་པ་གཞན་ལ་ ཆགས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།

如果问及一切行相的戒律义要有多少功德，有多少种类别？对此，如果问有多少功德，具有六种功德。六种功德的义要是：广大、如实、恒常修持、恭敬修持、具足庄严。因为回向于大菩提故为广大，无有过失、随顺极喜处、恒常、坚固、具足戒律庄严，如是六种依次排列。
为断除欲乐放逸边故无有过失。为断除自我折磨边故如极喜。不被利养恭敬及他人诽谤所胜，不被烦恼及随烦恼所夺故为坚固。
沙门的庄严即是这些：'沙门们的庄严是：信心与无谄，如是少恼害，精进勤与慧，少欲知足及，易养易满足，具足彼功德，净信知量及，具圣者诸法，具足智者相，具足忍决定，于此具广大。'
如果问有多少种类，种类有二：本性差别和果报差别。其中本性差别是：离戒、入戒、二者随护戒，此为本性差别。大士相异熟等是果报差别，大士相异熟是摄善戒。增上心异熟和善趣异熟是律仪戒。有情利益异熟是饶益有情戒。
贫乏所欲戒律义要是以自身体验推及他人，远离杀生等身语七不善业道，以及属于不善身业道的手杖打击等不悦意的损害性触碰。
此世他世安乐戒律义要是遮止有情趣入痛苦因，开许趣入安乐因，摄受于此正行的有情，惩治于此邪行的有情，为令有情趣入此世他世安乐。
具足布施等戒律是自他所摄诸众于此世他世获得安乐。
十种清净戒律义要是断除六种过失而具足对治功德故为清净。六种过失是什么？发心过失、加行过失、愿求过失、他不信过失、于自无益过失、不得所欲过失。
其中发心过失有二：受戒时错误受持，守护时过分怯弱或过分放逸。加行时不修行彼戒，贪著其他恶行即成加行过失。

།ཚེ་འདི་ལ་ཚེ་ཕྱི་མར་ལོག་པར་སྨོན་པའི་ཉེས་པ་ནི་སྨོན་པའི་ཉེས་པའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་གཞན་མ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་སྨད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བདག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཉེས་པའོ། །འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟེན་པོར་མི་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་སྐད་ བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ནི་འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པ་སྟེ།ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འབྲས་བུ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕན་ཡོན་ལྔ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྩེ་བཅིལ་བ་དང་ལེགས་སུ་སྨོན་པས་འཆི་བའི་དུས་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་པའི ཕྱིར་རོ།།གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ།།རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་འཁྲུངས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་པ་དང་།བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བེནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

对今生来世产生邪愿的过失是愿望的过失。在修习善法等以及寻求生活资具时，令他人不生信心的过失是因为受他人诽谤。因为自己处于痛苦中而不利益自己的过失。不能获得所欲之事的过失有两种：因为本性不能出离的缘故，以及因为不坚固和令其消失的缘故。不如所教导而行的过失是不能获得所欲之事的过失。断除这十种过失，故称为清净戒。
五种功德的要义是依据五种果而说五种功德：'诸佛护念'是增上果。'以极大欢喜而临终'是离系果，因为以专注和善愿而于临终时断除不悦。'随缘与善知识同生'是异熟果。'具足无量戒蕴'是士用果，即以菩萨戒正受的力量而具足无量福德蕴，圆满戒波罗蜜多的戒行。等流果是获得自然戒的本性。
'菩萨戒仅此等'是指前述九种行相。'菩萨戒功德亦仅此等'是指所说的五种功德。'菩萨戒事业亦仅此等'是指心住、自己成熟佛法、成熟众生。
菩萨戒品释论 功德光论师造 终
由印度堪布般若瓦摩与大校译师班智达耶谢德等译校润定。

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་བཞུགས།

菩萨戒律品广释
